Главная English version Карта сайта
Адрес райисполкома:
222932 г. Старые Дороги,
ул. Пролетарская, 38
e-mail: isp@staryedorogi.minsk-region.by
Телефон: 
 (8-01792) 55539
 
Официальный сайт
Официальный сайтОфициальный сайт Официальный сайт
<##lang_search>
Главная  >  Новости  >  Новости региона
Интернет-ресурсы
Новости региона
14.06.2018
Наш адказ персідскім дыванам

Тэхналогія вырабу рухаўскіх дываноў можа быць уключана ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь. Унікальныя рэчы трапяць пад ахову ЮНЭСКА.


Галіна ГРЫЦКЕВІЧ, МП



Мэтайнадацьрухаўскімшэдэўрам статус гісторыка-культурнай каштоўнасці супрацоўнікіСтарадарожскагацэнтрарамёстваўзадалісяпасляэкспедыцыіў вёску Рухава 2014 года. Высветлілася, штотонкасцямівырабуўнікальныхдываноўвалодаеўсягоаднамайстрыха – Марыя Русаковіч. Іншыхахвотнікаўадраджацьмясцовыятрадыцыі не было. Тады і стала зразумела: рухаўскіядываныпадпагрозайзнікнення.


– Такіхдываноў не рабілі болей нідзе, і тамудапусціць, кабяныназаўсёдыадышлі ў гісторыю, немагчыма, – упэўненадырэктар Ста-радарожскагацэнтрарамёстваўВольгаДавыдкіна. – Па крупінкахмы аднаўлялітэхналогію, старалісяні ўчым не адступаць ад «класікі», аўтарамякойлічыццажыхаркавёскіРухаваКацярынаРусаковіч. Менавітаяна ў 50-я гады мінулагастагоддзя і пачалавырабляцьды-ваны.



На кірмашы, штопраходзіў у суседнімЛюбанскімраёне, КацярынаРусаковічзапрыкмеціланезвычайныдыван, нацягнуты на раму і ўпрыгожанысаламяныміўзорамі. Дома паспрабавалазрабіцьнештападобнае: эксперыментавала з матэрыяламі, падбіралафарбы, прыдумваламалюнкі – нарэшцестварыладыван, які па назвемястэчка і празвалірухаўскім.


ПотымКацярынаРусаковічспадахвоціласяброўкуНадзеюПілюк, а тая падзяліласясакрэтамірамяства з хрэсніцайМарыяйРусаковіч. Менавітагэтыятрыжанчыны і праславілі сваю вёскудалёка за яемежамі: каб на быцьунікальныядываны, у Рухавапрыязджалі з усягоСавецкагаСаюза. Каштаваліянынятанна, але жаданнемець у хацеэксклюзіўныдыван, выкананы «пад заказ», пераважвала. Рухаўскіяшэдэўрыбылінастолькіпапулярныя, штонаватвыкарыстоўваліся ў якасцігрошай – гаспадыніразлічвалісядыванамі за дапамогу па гаспадарцы. Кожныбыў рады павесіцьтакуюпрыгажосць у хаце – даўжынядываноўскладала 1,5–2 метра, і закрываліяныадразупаўсцяны.


Як патлумачылаВольгаДавыдкіна, першыядываны не адрознівалісяразнастайнасцюмалюнкаў: гэтабылізвычайныяромбікі, трохвугольнічкі, лініі. Пазнейвырабысталіўпрыгожвацькветкамі: у продажыз’явілісяразнастайныя шпалеры з нязменнымівалошкамі, рамонкамі, званочкамі, півонямі, гронкамібэзу – майстрыхікапіравалііх і пераносілісаломкай на тканіну.


– На адным з дываноў, штоўдалосявыратавацьпадчасэкспедыцыі, – восемсаламяныхптушак. Як паслявысветлілася, менавітастолькідзяцей было ў майстрыхі, – тлумачыцьдырэктарцэнтрарамёстваў. – Ідэі для новыхмалюнкаўжанчынызапазычвалі з часопісаў, паштовак.


Дываныкарысталіся небывалым попытам, але нельгасказаць, што на іхможна было разбагацець. Кабнарыхтавацьсалому, высушыцьяе, размачыцьдыадпрасаваць, гаспадынітрацілі не адзіндзень. А трэба ж і ў поліпапрацаваць, і скацінудагледзець. Не дзіўна, штовырабляліру-хаўскіядываныўсёйсям’ёй. Бацькарабіў раму, нацягваўпалатно, мацірыхтаваласалому, фарбавала, а пасля і малыяпадключаліся. Паднаглядамдарослыхразгладжвалі кожную саломінкупрасам, наклейвалі на газету, выразаліўзоры.Працавалізвычайнаноччу, а кабцікаўныясуседзіне звярталіўвагі на святло ў хаце, вокнызанавешваліпосцілкамі.


Набыцьрухаўскіядываныможна было і ў Доме бытавыхпаслуг, штопрацаваў у СтарыхДарогах. Каштаваліяныпрыкладна 35 рублёў – у залежнасці ад памеру, складанасціўзору, колькасціфарбаў.



У 90-я гадызаводскіядываныпачалівыцясняць «канкурэнтаў з Рухава». ПаводлеслоўВольгіДавыдкінай, шэдэўры з інкрустацыяйсаломкайапынуліся на гарышчах – гэта ў лепшымвыпадку:


– Старыядываны мы знаходзілі ў пакінутыхдамах, многіябыліпад’едзеныпацукамі. На шчасце, МарыяРусаковічпадарыла нам дыван у выдатным стане, а сабезрабіла новы. Акрамятаго, супрацоўнікінашагацэнтраўзялінекалькімайстар-класаў у жанчыны і цяпердалучаюць да гэтай справы маладоепакаленне. Сёння ўраёнедзейнічаюць два дзіцячыягурткі па вырабудываноў, і жадаючыхзаймаццаадраджэннеммясцовыхтрадыцыйскожным годам усё болей.


Кабпадацьзаяўку на ўнясеннерухаўскіхдываноў у Дзяржаўныспісгісторыка-культурных каштоўнасцейРэспублікі Беларусь, супрацоўнікіСтарадарожскагацэнтрарамёстваўпадрыхтавалівялікуюколькасцьдакументаў, фота- і відэаматэрыялаў. Усе янызнаходзяцца на разглядзеспецыяльнай Рады прыМіністэрстве культуры.


Акрамятаго, плануеВольгаДавыдкіназрабіцьрухаўскіядываныяшчэ і брэндам Старадарожчыны – нароўні з тканыміручнікамі і лялькай-старадаражанкай. Набыцьдыванможнабудзе ў сувенірнайкрамепрыцэнтры. Ідэядобрая, тымбольшшто зараз у модзе «ўсёнатуральнае». Глядзіш, і рухаўскіядываныразыдуцца па ўсёйкраіне і зноўстануцьзапатрабаванымі, як і паўстагоддзятаму… 

Все новости рубрики
© Стародорожский районный исполнительный комитет, 2008
Разработка сайта БЕЛТА
Поддержка сайта УП «Минская волна»